czwartek, 23 stycznia 2014

Architektura Portugalii

Na rozwój portugalskiej architektury duży wpływ miała historia (ludy neolityczne, Rzymianie).
Każdy pozostawił po sobie ślady obecności.

Spuściznę po Wizygotach reprezentują przede wszystkim VII-wieczne kościoły (widać podobieństwo)

Sao Pedro de Balsemao


Sao Frutumoso


Styl romański - wprowadzony został przez mnichów z opactwa Cluny, XII-wieczne kościoły:

w Bravaes
w Tomar
Gotyk - zaszczepili go cystersi
Alcobaça
opactwo w Batalha (XVIw.)

Za panowania Manuela I Szczęśliwego rozija się styl manueliński, łączący w sobie motywy morskie i florystyczne. 
klasztor Hieronimitów w Lizbonie

Barok - XVIIIw.
Pałac Narodowy w Mafrze

sobota, 11 stycznia 2014

Fado

Fado (port. los, przeznaczenie) zrodziło się w XIX wieku w miastach portowych Portugalii.
Wędrowcy śpiewali pieśni o nieszczęśliwej miłości, tęsknocie za lepszym życiem i przeznaczeniu.

Fado to melancholijna pieśń, wykonywana przez jednego wokalistę przy akompaniamencie dwóch gitar.

Najczęstszymi słowami występującymi w treściach fado są: saudade (tęsknota), tristeza (smutek) i amor (miłość).

Istnieją dwa rodzaje fado: Fado z Lizbony (wykonywane przez kobiety i mężczyzn) i Fado z Coimbry (wykonywane tylko przez mężczyzn).

Cała Portugalia pełna jest klubów fado. Jednak zdaniem Lizbończyków prawdziwego fado posłuchać można tylko w stolicy.
W casa de fado (klubach fado), podczas występu nie należy rozmawiać, ani bić brawo. Dopiero po zakończeniu występu można zacząć hałasować. W ten sposób okazuje się szacunek artystą.

Fado jest gatunkiem muzycznym uprawianym wyłącznie w Portugalii. Mówi się, że fado śpiewane w innym języku przestaje być fado.


Królowa fado:

Kuchnia portugalska

W kuchni tej przeważają dość proste i pożywne dania. Najczęściej są to dania gotowane. Jednak najbardziej charyzmatyczną cechą tradycyjnego portugalskiego posiłku jest powszechne użycie wszelkiego rodzaju ryb i owoców morza. Portugalczycy (podobnie jak hiszpanie) maczają bułki w oliwie i sosie balsamicznym.
Głównym składnikiem większości portugalskich ciast są jaja. Narodową potrawą jest bacalhau. Jest to suszony i solony dorsz, którego preparuje się na rozmaite sposoby. W Portugalii uważa się, że istnieje 365 rodzajów tego dania.


Ogólnie co i gdzie:

Lizbona – słynie z potraw przyrządzanych na bazie mięsa i ryb, a także z tzw. „flaczków po lizbońsku” (tripas à moda de Lisboa). Na deser poleca się pyszne babeczki śmietankowe (pasteis de Belem).
Wybrzeże środkowej Portugalii – królują tu ryby i skorupiaki (mariscos) przeważnie w postaci potrawki rybnej w pikantnym sosie (caldeirada). Oczywiście nie można także odmówić smażonego lub podanego w potrawce węgorza z Aveiro.
Portugalia środkowa – królestwo wina i doskonałych wędlin (presuntos). Regionalne dania takie jak: pieczone mleczne prosięta z Bairrady oraz kaczki i króliki w potrawkach z ryżem, uradują podniebienia prawdziwych smakoszy mięsa.
Porto – znajdziemy tu doskonałe świeże ryby, a także sardynki gotowane na parze i przyrządzanego na różne sposoby dorsza (bacalhau).
Minho – obfituje w ryby morskie i rzeczne, a także skorupiaki i ośmiornice. Tylko tu możemy zjeść pyszną zapiekankę, która nie ma nic wspólnego z tymi znanymi nam z fast-food’ów – w Minho podaje się słodkie zapiekanki z ryżu i owoców. Jeśli ktoś skusi się na widniejące w karcie dań sarrabulho, powinien zdawać sobie sprawę, że jest to potrawa z mięsa i krwi.
Ribatejo – jako że kraina ta słynie z pięknych winnic i rozłożystych pastwisk, możemy skusić się tu na „zającówkę” w winie (lebrada), kuropatwy w winie (perdizes com môlho de vinho), a także kotlety z koźlęcia (costeletas de cabrito).
Algarve – skosztujemy tu dań z ryb atlantyckich, głównie z tuńczyka (atum) w niezliczonych wydaniach.
Madera i Azory – słyną z ryb takich jak: tuńczyk, pałasz, dorsz, makrela, konger. Owe dary morza są pyszne same w sobie, wymagają jedynie usmażenia lub delikatnego urozmaicenia pikantną potrawką (caldeirada).



Inne popularne dania to:

File:A orda de Marisco.jpg
Açorda - zupa z chleba, oliwy z oliwek, wina, jaj, kolendry, rosołu
File:MargaretCafe PasteisDeNata.JPG
Pasteis de nata - tarta jajeczna

Percebes - ukwiał rosnący na wybrzeżach portugalskich i hiszpańskich

niedziela, 5 stycznia 2014

Kraina żeglarzy

Portugalia zajmuje zachodnią część Półwyspu Iberyjskiego, a jej wybrzeże ma długość 832 km. Jest ono trudno dostępne, z niewielką ilością zatok. Góry i wyżyny stanowią ok. 70% całego kraju.


Dwa kraje Półwyspu Iberyjskiego, Hiszpania i Portugalia często są postrzegane jako dwa podobne do siebie kraje. W rzeczywistości znacznie się różnią. Krajobrazy Portugalii mają surowsze formy, na niegościnnych i stromych wybrzeżach portugalskich wieją silne wiatry, a fale Atlantyku rozbijają się o czerwone skały i kamieniste plaże. Wiatry stale wiejące od Atlantyku są dla Portugalii zarazem przekleństwem i błogosławieństwem: nie sprzyjają turystyce, ale służą środowisku naturalnem. 

Klimat podzwrotnikowy wilgotny na północy kraju i śródziemnomorski na południu. Duży wpływ na klimat mają wijące od Atlantyku wiatry.
Douro Valley vineyards  

Henryk Żeglarz


Historia

Postać Henryka Żeglarza (Dom Henrique ol Navegador, 1394 - 1460) do dziś cieszy się wielkim szacunkiem w Portugalii. Od niego rozpoczęła się budowa potęgi tego kraju na morzach i oceanach świata. Henryk Żeglarz organizował i finansował podróże po Atlantyku, wzdłuż wybrzeży Afryki, zapoczątkował jej kolonizację. Wkrótce potem Vasco da Gama odkrył drogę morską do Indii, zdobył dla Portugalii Moluki (Wyspy Korzenne). Zamorskie podboje tak zaangażowały Portugalię, że nie zdołała ona przeciwstawić się armii hiszpańskiej, która pod wodzą księcia Alby najechała i opanowała jej terytorium w 1580 roku. Portugalia odzyskała pełną niepodległość w roku 1668 przy wsparciu Anglii. Ciężkim ciosem była utrata w 1822 największej kolonii - Brazylii, gdzie podczas okupacji napoleońskiej w roku 1807 schronił się dwór portugalski. Król Jan IV powrócił do ojczyzny cztery lata później, pozostawiając jednak w Rio swojego syna, Pedro, jako namiestnika, który koronował się na cesarza Brazylii. W 1825 Portugalia uznała niepodległość tego kraju.
Jednak wewnętrzna sytuacja polityczna wciąż była niestabilna. Trudnym okresem dla kraju była dyktatura Salazara (1933-68). Demokrację w Portugalii przyniosła "rewolucja goździków" w 1974 roku.

Plik:Portugal XVIII.png
Kolonie Portugalii w XVIII w.


Ogólnie

Oficjalna nazwa: República Portuguesa
Oficjalna nazwa PLRepublika Portugalska
Stolica: Lizbona (Lisboa)
Język: portugalski
Powierzchnia: 92 391 km2
Ustrój: demokracja parlamentarna
Waluta: euro
Ludność: 10, 1 mln
Gęstość zaludnienia: 109 mieszk/km2

Średnia długość życia: mężczyźni 73 lata, kobiety 79 lat
Przyrost naturalny: 0,11%
Umieralność: 10/1000 mieszkańców
Klimat: podzwrotnikowy wilgotny (N) i śródziemnomorski (S)
Rzeki: Tag, Douro, Gwadiana
Najwyższe wzniesienie: Estrella (1993) - Portugalia i Punta do Pico (2350) - Azory

Granice: Hiszpania (1214 km)

środa, 1 stycznia 2014

Język portugalski

Portugalski jest językiem z grupy zachodnioromańskiej języków indoeuropejskich. Posługuje około nim 210 mln osób na świecie. 
W rankingu najczęściej używanych języków świata jest on na ósmym miejscu.

Wywodzi się z łaciny i języka galicyjskiego (używanego w północno-zachodniej Hiszpanii).

Język portugalski posługuje się pismem łacińskim.

Posiada dwa warianty: portugalski europejski i brazylijski..

Portugalski brazylijski obowiązuje tylko w Brazylii, a portugalski europejski w Portugalii i portugalskojęzycznych krajach afrykańskich. Próby uznania portugalskiego używanego w krajach afrykańskich za trzeci oficjalny wariant języka portugalskiego nie zakończyły się sukcesem. Nie jest on więc uznawany za odrębny wariant, ale za dialekt.


Znalazłam na YouTube filmik w którym omówione są niektóre różnice wariantów europejskiego i brazylijskiego (po angielsku):
http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=v26B-DsUAUE 

W Portugalii znany jest pewien dialekt używany oficjalnie i nauczany w szkołach, ale tylko w określonym rejonie, w północno-wschodniej części kraju (okolice Miranda do Douro). Jest to tzw. język mirandyjski (ok. 15 tys. użytkowników).

Znajomość jezyków obcych w Portugalii nie jest zbyt powszechna.


Kraje w których mówi się po portugalsku:
Plik:Map-Lusophone World-en.png
(KLIKNIJ żeby powiększyć)
Portugalia, Brazylia, MozambikAngolaGwinea Bissau,Gwinea RównikowaWyspy Świętego Tomasza i KsiążęceRepublika Zielonego Przylądka oraz Timor Wschodni.

Kraje, w których portugalski jest językiem urzędowym, nawiązały współpracę w ramach stworzonej w 1996 roku Wspólnoty Państw Portugalskojęzycznych.


Portugalski jest stosunkowo łatwy do nauczenia się dla osób mówiących w języku angielskim i bardzo łatwym dla osób mówiących po hiszpańsku albo francusku. Posiada zasób słów arabskiego pochodzenia.

Wymowa portugalska jest „miękka i śpiewna, obfitująca w głoski nosowe i syczące” przez co, jak twierdzi R. Dobrzyński: „jest bliższa wymowie polskiej niż hiszpańskiej”.

Alfabet portugalski i wymowa:


[a][ene]
[be][o]
[se][pe]
[de][ke]
[e][erre]
[efe][esse]
[że][te]
[aga][u]
[i][we]
[żota][szisz]
[ele][ze]
[eme]

Filmik, gdzie pokazane są niektóre różnice w portugalskim brazylijskim a europejskim (po angielsku):